Bókmenntafræði

Jane Austen og ferð lesandans - Skáldkonan í þremur kvennagreinum samtímans

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Alda Björk Valdimarsdóttir
Verð: 
6900

Jane Austen hefur þá sérstöðu meðal höfunda að skoðanirnar á verkum hennar eru næstum því eins áhugaverðar og vekja nánast jafn stórar spurningar og verkin sjálf.

Lionel Trilling

Verk Jane Austen hafa aldrei verið vinsælli en á okkar dögum og sér ekki fyrir endann á skáldsögum og kvikmyndum sem sótt eru í þau. Í Jane Austen og ferð lesandans er kannað hvernig ímynd Austen lifir áfram innan þriggja bókmenntagreina sem löngum hafa verið tengdar konum og njóta gríðarlegrar hylli, þ.e. í ástarsögum, skvísusögum og sjálfshjálparritum.

Glíman við Austen fer sjaldnast fram í einrúmi og hún er höfundur sem lesendur eiga í ákafari samræðum við en gengur og gerist. Lesendurnir búa sér jafnframt til sína eigin hugmynd um Austen og ganga stundum langt í að eigna sér hlutdeild í henni.

Í bókinni er fjallað um þessar þrjár bókmenntagreinar og hvernig hver um sig tekur upp afmarkaða þætti úr verkum skáldkonunnar um leið og þær einfalda og skýra ímynd hennar. Jafnframt fjalla þær allar um málefni sem löngum hafa verið tengd kvennamenningu, eins og hjónabandið og samband kynjanna.

Alda Björk Valdimarsdóttir er dósent í almennri bókmenntafræði við Háskóla Íslands. Hún lauk doktorsgráðu við Háskóla Íslands árið 2014 þar sem hún lagði drög að þeirri rannsókn um Jane Austen sem birtist í þessari bók. Meðal annarra rannsóknarverkefna Öldu eru enskar 19. aldar bókmenntir, endurvinnsla menningararfsins í samtímanum, hliðarsögur, endurritanir og aðlaganir og íslenskar samtímabókmenntir. 

Alda Björk hefur gefið út bækurnar Rithöfund Íslands: Skáldskaparfræði Hallgríms Helgasonar (2008), Hef ég verið hér áður: Skáldskapur Steinunnar Sigurðardóttur (2011), ásamt Guðna Elíssyni, og þýðingasafnið Kvikmyndastjörnur (2006). Þá hefur hún einnig gefið út ljóðabókina Við sem erum blind og nafnlaus árið (2015).

Blaðsíðufjöldi: 
468
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-189-5
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201808
0

Sigurtunga

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Birna Arnbjörnsdóttir, Höskuldur Þráinsson og Úlfar Bragason
Verð: 
5900

Þessi bók er safn greina um vesturíslenskt mál og menningu eftir tuttugu höfunda. Þær tengjast nýjum rannsóknum á máli og menningarlegri sjálfsmynd fólks af íslenskum uppruna í Vesturheimi og fjalla um sögu og bókmenntir vesturfaranna og þróun þeirrar íslensku sem hefur verið töluð vestra. Íslenskan í Vesturheimi, vesturíslenska, er svokallað erfðarmál, en svo nefnast þau mál sem innflytjendur og afkomendur þeirra tala í samfélagi þar sem annað tungumál er ríkjandi. Rannsóknir á eðli og örlögum slíkra mála hafa notið vaxandi vinsælda víða um heim á undanförnum árum og rannsóknir á vesturíslensku eru framlag til þeirra fræða. Í bókinni er að finna yfirlit um þessar rannsóknir og sögu og bókmenntir vesturfaranna og afkomenda þeirra. Þótt sumar greinarnar fjalli um flókin fræðileg efni er lagt kapp á framsetning þeirra sé aðgengileg, enda er bókin ætluð öllum þeim sem hafa áhuga á vesturíslenskum málefnum.

Ritstjórar eru Birna Arnbjörnsdóttir, Höskuldur Þráinsson og Úlfar Bragason en forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, skrifar formálsorð.

Blaðsíðufjöldi: 
418
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-191-8
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201811
0

Safn til íslenskrar bókmenntasögu

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Guðrún Ingólfsdóttir og Þórunn Sigurðardóttir
Verð: 
4500

Safn til íslenskrar bókmenntasögu er eftir Jón Ólafsson úr Grunnavík (1705−1779), fræðimann í Kaupmannahöfn. Jón ólst upp frá sjö ára aldri í Víðidalstungu í Húnaþingi hjá hjónunum Páli Vídalín lögmanni og Þorbjörgu Magnúsdóttur úr Vigur. Liðlega tvítugur að aldri fór hann til Kaupmannahafnar til að gerast skrifari Árna Magnússonar prófessors og handritasafnara. Meðfram starfi sínu hjá Árna stundaði Jón nám í guðfræði og lauk prófi vorið 1731. Hann starfaði þó alla tíð sem skrifari og fræðimaður, lengstum sem styrkþegi Árnanefndar, en dvaldi í nokkur ár á Íslandi um miðbik 18. aldar. Bókmenntasagan er eitt af ótalmörgum ritverkum Jóns sem varðveist hafa í handritum, en aðeins fáein hafa verið gefin út á prenti, flest þeirra á vegum félagsins Góðvinir Grunnavíkur-Jóns síðastliðna tvo áratugi eða svo.

Handritið er 205 blöð, nýlega tölusett með blýanti. Mörg laus blöð, seðlar og smápésar með viðbótum Jóns eru inni á milli og tölusett í samfellu við upprunalega handritið. Þá eru ókjör af utanmálsgreinum í handritinu sem höfundur hefur bætt við síðar. Með handritinu liggja auk þess ýmis fylgiskjöl, m.a. eiginhandarrit Steins Jónssonar biskups að sjálfsævisögu sinni og stutt uppkast Jóns Ólafssonar að bókmenntasögunni sem Jón Helgason gerir ráð fyrir að sé uppkast að dönsku ritsmíðinni sem Jón sendi Albert Thura.

Blaðsíðufjöldi: 
278
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-199-4
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201830
0

Orðaskil

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Ástráður Eysteinsson
Verð: 
5900

Þýðingar hafa gegnt veigamiklu hlutverki í íslenskum bókmennta– og menningarheimi frá öndverðu. Í þessari bók er komið að því hlutverki úr ýmsum áttum. Rýnt er í mikilvægar íslenskar þýðingar á ljóðum, sögum og leikritum. Til umræðu eru meðal annars Halldór Laxness og Ernest Hemingway, Magnús Ásgeirsson og Gunnar Gunnarsson, Paradísarmissirþeirra Johns Milton og Jóns Þorlákssonar, glíma Sigurðar A. Magnússonar við Ulysses eftir James Joyce og þyðingar Helga Hálfdanarsonar á Shakespeare og Goethe.

Hér er ennfremur hugað að þýðingum í víðum skilningi – þegar skáldsaga er flutt á hvíta tjaldið eða klassískur texti endurritaður á sínu máli en á nýjum forsendum. Einnig er fjallað almennt um þá menningarsamræðu sem einkennir þýðingar, spurt um málræktargildi þeirra og ígrunduð staða þeirra í bókmenntasögunni og hlutverk þeirra á sviði heimsbókmenntanna.

Blaðsíðufjöldi: 
406
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-158-1
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201721
0

Stef ástar og valds – í sviðsetningum Þórhildar Þorleifsdóttur

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Trausti Ólafsson
Verð: 
4900

Með leikstjórn sinni á fyrstu verkefnum Alþýðuleikhússins, Krummagulli og Skollaleik á áttunda áratug síðustu aldar sló Þórhildur Þorleifsdóttir nýjan tón í íslensku leikhúsi. Allar götur síðan hefur hún sett sterkan og áleitinn svip á leikhús landsins og á að baki fjölmargar sýningar sem vakið hafa eftirtekt fyrir listrænt innsæi og frjóa sköpun. Nafn Þórhildar er órjúfanlega tengt frumbýlingsárum Íslensku óperunnar í Gamla bíói og enginn íslenskur leikstjóri hefur sviðsett jafnmargar óperur og hún. Leikstjórn hennar á Niflungahring Wagners á Listahátíð í Reykjavík árið 1994 hlaut einróma lof gagnrýnenda bæði hér og í fjölmörgum erlendum blöðum og tímaritum.

Leikstjórn Þórhildar hefur ævinlega mótast af femínísku lífsviðhorfi hennar og sjónarhorni. Þetta hefur gert það að verkum að í flestum sviðsetningum hennar skína átök ástar og valds í gegnum efnisþráðinn.

Um Þórhildi hefur oft gustað enda liggur hún ekki á skoðunum sínum hvort sem rætt er um listir eða samfélag. Fyrir þær sakir hefur hún oft mátt sæta miklu og stundum illu umtali. Þessa gætti mjög þegar Þórhildur gegndi starfi leikhússtjóra Borgarleikhússins á árunum 1996–2000. Í þessari bók er drepið á þá sögu en hér er þó einkum fjallað um listamanninn Þórhildi Þorleifsdóttur og merkt framlag hennar til íslensks leikhúss undanfarinna áratuga.

Blaðsíðufjöldi: 
282
Útgáfuár: 
2016
ISBN: 
978-9935-23-134-5
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201620
0

Eyrbyggja Saga

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Elín Bára Magnúsdóttir
Verð: 
5900

Bókin fjallar um efni og höfundareinkenni í Eyrbyggja sögu, en sagan segir frá Snorra goða Þorgrímssyni sem var einn af helstu höfðingjum á söguöld (930–1030). Þáttakennd bygging sögunnar hefur vakið spurningar um merkingu hennar og tilgang. Hér er leitast við að greina efni sögunnar með hliðsjón af þessari byggingu. Eyrbyggjuhöfundur sýnir samfélagsháttum á söguöld mikinn áhuga og leitast við að fjalla um valdaferil Snorra goða í hugmyndafræðilegu ljósi. Hann leggur áherslu á að draga upp mynd af breytingum sem verða á valdabaráttu og valdauppbyggingu í samfélaginu á þeim tímamótum þegar söguöld er að renna sitt skeið. Þessi lýsing minnir á þær breytingar sem verða á samfélagsskipan í samtíma höfundarins á 13. öld. Í tengslum við þetta efni er m.a. sú kenning styrkt að fyrirmynd Snorra goða hafi verið Snorri Sturluson.

Sturla Þórðarson (1214–1284) hefur lengi verið talinn líklegur höfundur Eyrbyggju. Hér er m.a. gerð rannsókn á orðaforða höfundar þegar hann skrifar um deilur. Niðurstaðan er sú að í sögunni og sagnaritum Sturlu komi fyrir mörg dæmi um sama orðfæri þegar skrifað er um deilur, en einnig þegar sömu eða svipaðar aðstæður koma upp í deiluferlinu. Það er því magt líkt með frásagnarhætti og stíl Eyrbyggju og sagnaritun Sturlu. Þessi niðurstaða styður þá hugmynd að Sturla hafi ritað söguna. Önnur mikilvæg niðurstaða er að orðfæri í Grettis sögu er oft það sama og í Eyrbyggju og sagnaritun Sturlu, en Sturla hefur einnig verið talinn líklegur höfundur Grettis sögu eða hluta hennar.

Blaðsíðufjöldi: 
400
Útgáfuár: 
20016
ISBN: 
978-9935-23-099-7
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201537
0

Bókabörn

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Dagný Kristjánsdóttir
Verð: 
5900

Barnabækur eru ekki einfalt bókmenntasvið og barnabókahöfundar eru ekki börn. Persónur barnabókanna eru búnar til af fullorðnum og endurspegla hugmyndir samtímans um það hvað börn séu eða ættu að vera, hvernig skuli koma fram við þau, hvort eigi að kenna þeim eða skemmta, refsa þeim eða tilbiðja þau, samsama sig þeim eða finnast þau alveg óskiljanleg. Í Bókabörnum eru hugmyndir manna um börn og bernsku raktar og sagt frá fyrstu bókunum sem íslenskum börnum voru ætlaðar.

Hugmyndir manna um barnabókahöfundinn og hlutverk hans hafa breyst samhliða vaxandi athygli og áhuga á börnum. Fyrstu höfundarnir sem skrifuðu um og fyrir börn á Íslandi voru mótaðir af bernskuhugmyndum síns tíma og mótuðu sjálfir hugmyndir lesendi barna og komandi kynslóða um bernskuna. Þessir höfundar eru Jónas Hallgrímsson, Nonni, Sigurbjörn Sveinsson og Jóhann Magnús Bjarnason. Þeir skrifuðu fyrir börn og þess vegna voru þeir barngerðir, lesendur sáu þá í ljósi bóka sinna og bókabarna, en allir voru þeir flóknir og athyglisverðir persónuleikar, alþjóðlegir, dramatískir og gefnir fyrir gjörninga. Bernskan sem þeir lýsa er paradís, líf þeirra var það ekki.

Blaðsíðufjöldi: 
302
Útgáfuár: 
2015
ISBN: 
978-9979-54-929-1
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201414

Bókabörn sú allra besta bók sem ég ef lesið á ævinni. Hugsanlega betri en símaskráin 1994.

Jónas Sen - Morgunblaðið 20.nóvember 2014
4

Heiður og huggun

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Þórunn Sigurðardóttir
Verð: 
4900

Bókin Heiður og huggun markar tímamót í rannsóknum á íslenskum bókmenntum síðari alda. Í henni er fjallað um bókmenntagreinar sem voru vinsælar áður fyrr en hafa ekki verið rannsakaðar að neinu marki hér á landi fram að þessu. Einnig eru birtir textar sem aðeins eru varðveittir í handritum og hafa ekki áður verið prentaðir. Kenningar um bókmenntagreinar (genre theory) eru notaðar til að endurskilgreina 17. aldar erfiljóð og jafnframt til að sýna fram á að sum kvæði sem ort voru í minningu látinna tilheyra öðrum kvæðagreinum. Þær kallar höfundur harmljóð og huggunarkvæði og telur það skipta máli fyrir lestur, skilning og túlkun á einstökum kvæðum hverja af þessum kvæðagreinum miðað er við. Rannsakað var úr hvaða jarðvegi kvæðagreinarnar eru sprottnar og hvaða bókmenntalegu hefðir liggja þeim til grundvallar, en einnig það félagslega umhverfi sem þær tilheyrðu.

Með aðferðum nýsöguhyggju (new historisism) er dregið fram félagslegt og sálrænt hlutverk kvæðagreinanna, sem lýtur í senn að skáldum sem ortu kvæðin, þeim sem ort var um og þeim sem kvæðin voru ætluð. Jafnframt er sýnt fram á að þetta hlutverk hafi tengst félagslegu og menningarlegu valdakerfi sem birtist bæði í efni kvæðanna og formi og endurspeglar sterk tengsl samfélags og bókmennta á 17. öld.

Blaðsíðufjöldi: 
472
Útgáfuár: 
2015
ISBN: 
978-9979-654-33-9
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201527
0

Góssið hans Árna

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Jóhanna Katrín Friðriksdóttir
Verð: 
6490
Háskóli Íslands

 Árið 2009 var handritasafn Árna Magnússonar, sem varðveitt er sameiginlega í Reykjavík og Kaupmannahöfn, tekið upp á varðveisluskrá Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna, UNESCO – minni heimsins. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum efndi af því tilefni til þeirrar fyrirlestraraðar um handritin sem hér kemur út á bók.
Hvert handrit sem fjallað er um er eins og eitt minningarbrot jarðarkringlunnar og í litrófi minninganna er ógrynni til af textum, tónlist og myndefni frá liðnum öldum. Handritin eru frá mismunandi tímum í sögu Íslands og veita margvíslega innsýn í líf og hugðarefni íslendinga fyrr á öldum. Í þeim má finna eftirminnilegar sögur um ævi og örlög Grettis Ásmundarsonar, Gunnars á Hlíðarenda og fleiri hetja, frásagnir af dýrlingum, dýrt kveðin helgikvæði, þulur, sálma og tvísöngslög, lagasöfn, dóma og myndskreytta norræna goðafræði.
Hér eru skinnbækur frá miðöldum en líka yngri pappírshandrit sem handritasafnarinn og prófessorinn Árni Magnússon (1663-1730) safnaði að sér með elju og ákafa frá unga aldri. Einnig er fjallað um bækur sem komust í safnið með öðrum hætti, m.a. merka orðabók Jóns Ólafssonar úr Grunnavík í níu bindum sem hann vann að alla ævi en aldrei varð prentuð auk safnhandrits með þjóðfræðiefni sem almenningur á Íslandi sendi Jóni Sigurðssyni forseta á miðri nítjándu öld.

Blaðsíðufjöldi: 
204
Útgáfuár: 
2014
ISBN: 
978-9979-654-30-8
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201443

Pages

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is