Sagnfræði

Híbýli fátæktar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Finnur Jónasson, Sólveig Ólafsdóttir og Sigurður Gylfi Magnússon
Verð: 
4900

Hvað gerir hús  húsaskjóli og hvað þarf til lífsbjargar?  þess- ari bók verða heimili, efnisleg gæði og daglegt líf fátæks fólks  19. öld og  fyrri hluta 20. aldar til skoðunar. Fátækt hafði afgerandi áhrif  alþýðu landsins en hver voru hin samfélagslegu úrræði? Höfundar bókarinnar fjalla um fátækt  lið- inni tíð frá ýmsum hliðum með sérstakri áherslu  híbýli. Hér birtist meðal annars stórt ljósmyndasafn Sigurðar Guttormssonar bankastarfsmanns frá Vestmannaeyjum (1930–45) um hreysi á Íslandi.

 

Blaðsíðufjöldi: 
252
Útgáfuár: 
2019
ISBN: 
978-9935-23-167-3
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201901

Segulbönd Iðunnar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Rósa Þorsteinsdóttir o.fl.
Verð: 
14900

Út  eru komin 160 kvæðalög úr safni Kvæðamannafélagsins Iðunnar, á bók og fjórum geisladiskum. Segja má að útgáfan sé framhald af Silfurplötum Iðunnar sem gefnar voru út í tilefni af 75 ára afmæli félagsins árið 2004. Þar voru gefin út 200 kvæðalög úr hljóðritasafni félagsins sem teknar voru upp á lakkplötur á árunum 1935 og 1936. Hér birtast nú rímnalög sem eiga það sameiginlegt að hafa verið hljóðrituð á segulbönd eftir að sú tækni kom til sögunnar hér á landi, eða á árunum í kringum 1960. Með hverju lagi eru prentaðar nótur og vísur og hefur Steindór Andersen leitað uppi vísur og kvæði og höfunda þeirra. Ragnar Ingi Aðalsteinsson hefur tekið saman yfirlit yfir bragarhætti rímna og skrár yfir bragarhætti eru prentaðar aftan við stemmurnar til þess að auðvelda fólki að finna stemmur við ákveðna bragarhætti. Í bókinni eru einnig greinar sem tengjast efninu, eftir Njál Sigurðsson um sögu Iðunnar á segulbandatímanum, eftir Guðmund Stein Gunnarsson um það að skrifa nótur við kvæðalög og þá lýsir Guðríður B. Helgadóttir reynslu sinni af því að alast upp í lifandi kveðskaparhefð. Hún fjallar einnig um það hvernig kvæðalögin færast á milli kynslóða og hvernig hver kvæðamaður eða -kona gerir þau að sínum. Ritstjórinn, Rósa Þorsteinsdóttir og Bára Grímsdóttir, formaður Iðunnar, rita inngang. Með þessari útgáfu er framhaldið því stefnumiði Iðunnar að kynna kveðskaparhefðina og er fólk hvatt til að nýta sér útgáfuna til þess að læra kvæðalög og æfa sig að kveða.

 

Blaðsíðufjöldi: 
2 949
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9979-654-47-6
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201818

Sigurtunga

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Birna Arnbjörnsdóttir, Höskuldur Þráinsson og Úlfar Bragason
Verð: 
5900

Þessi bók er safn greina um vesturíslenskt mál og menningu eftir tuttugu höfunda. Þær tengjast nýjum rannsóknum á máli og menningarlegri sjálfsmynd fólks af íslenskum uppruna í Vesturheimi og fjalla um sögu og bókmenntir vesturfaranna og þróun þeirrar íslensku sem hefur verið töluð vestra. Íslenskan í Vesturheimi, vesturíslenska, er svokallað erfðarmál, en svo nefnast þau mál sem innflytjendur og afkomendur þeirra tala í samfélagi þar sem annað tungumál er ríkjandi. Rannsóknir á eðli og örlögum slíkra mála hafa notið vaxandi vinsælda víða um heim á undanförnum árum og rannsóknir á vesturíslensku eru framlag til þeirra fræða. Í bókinni er að finna yfirlit um þessar rannsóknir og sögu og bókmenntir vesturfaranna og afkomenda þeirra. Þótt sumar greinarnar fjalli um flókin fræðileg efni er lagt kapp á framsetning þeirra sé aðgengileg, enda er bókin ætluð öllum þeim sem hafa áhuga á vesturíslenskum málefnum.

Ritstjórar eru Birna Arnbjörnsdóttir, Höskuldur Þráinsson og Úlfar Bragason en forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, skrifar formálsorð.

Blaðsíðufjöldi: 
418
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-191-8
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201811

Af hverju strái

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Árni Daníel Júlíusson
Verð: 
4900

Bókin fjallar um tímabil í Íslandssögunni sem fremur litla athygli hefur fengið. Viðfangsefni hennar eru af umhverfis- og félagssögulegum toga og skiptist bókin í fjóra hluta. Í fyrsta hlutanum er fjallað um viðhorf fræðasamfélagsins á 20. og 21. öld til umhverfis- og byggðasögu tímabilsins fyrir 1700, og bent á að frá því um 1930 hafi verið litið svo á að um 1100 hafi allir möguleikar til útþenslu landbúnaðar verið uppurnir. Þetta viðhorf sætti vaxandi gagnrýni eftir 1980 og bókin er ávöxtur af þeirri endurskoðun sem þá kom fram. Þrír síðari hlutar bókarinnar lýsa endurskoðun á hugmyndum um möguleika landbúnaðar á tímabilinu og bent er á  að til séu heimildir, einkum Íslenskt fornbréfasafn,sem sýni svo ekki verði um villst að eldra viðhorfið stenst ekki. Fyrst  er fjallað um byggð og fólksfjölda, aðallega frá 14. til 17. aldar. Þá er rætt  um landbúnaðarkerfi tímabilsins, áhrif þess á umhverfið og möguleika þess til vaxtar. Í lokahluta bókarinnar er bændasamfélagið sjálft tekið til skoðunar og staða þess í evrópsku samhengi, bæði með tilliti til lífskjara og landbúnaðarkerfis. Í heild dregur bókin upp nýja mynd af sambúð samfélags og náttúru á tímabilinu 1300–1700. Bókin er byggð á doktorsritgerð höfundar frá Kaupmannarháskóla og þeim viðbótarrannsóknum sem hann hefur gert á viðfangsefninu að loknu doktorsprófi.

 Dr. Árni Daníel Júlíusson hefur frá 1987 starfað sem sagnfræðingur við ritstörf, rannsóknir og kennslu. Hann er meðlimur ReykjavíkurAkademíunnar og starfar sem sérfræðingur við Hugvísindadeild Háskóla Íslands.

Blaðsíðufjöldi: 
298
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-201-4
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201837
Stofnanir: 

Safn til íslenskrar bókmenntasögu

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Guðrún Ingólfsdóttir og Þórunn Sigurðardóttir
Verð: 
4500

Safn til íslenskrar bókmenntasögu er eftir Jón Ólafsson úr Grunnavík (1705−1779), fræðimann í Kaupmannahöfn. Jón ólst upp frá sjö ára aldri í Víðidalstungu í Húnaþingi hjá hjónunum Páli Vídalín lögmanni og Þorbjörgu Magnúsdóttur úr Vigur. Liðlega tvítugur að aldri fór hann til Kaupmannahafnar til að gerast skrifari Árna Magnússonar prófessors og handritasafnara. Meðfram starfi sínu hjá Árna stundaði Jón nám í guðfræði og lauk prófi vorið 1731. Hann starfaði þó alla tíð sem skrifari og fræðimaður, lengstum sem styrkþegi Árnanefndar, en dvaldi í nokkur ár á Íslandi um miðbik 18. aldar. Bókmenntasagan er eitt af ótalmörgum ritverkum Jóns sem varðveist hafa í handritum, en aðeins fáein hafa verið gefin út á prenti, flest þeirra á vegum félagsins Góðvinir Grunnavíkur-Jóns síðastliðna tvo áratugi eða svo.

Handritið er 205 blöð, nýlega tölusett með blýanti. Mörg laus blöð, seðlar og smápésar með viðbótum Jóns eru inni á milli og tölusett í samfellu við upprunalega handritið. Þá eru ókjör af utanmálsgreinum í handritinu sem höfundur hefur bætt við síðar. Með handritinu liggja auk þess ýmis fylgiskjöl, m.a. eiginhandarrit Steins Jónssonar biskups að sjálfsævisögu sinni og stutt uppkast Jóns Ólafssonar að bókmenntasögunni sem Jón Helgason gerir ráð fyrir að sé uppkast að dönsku ritsmíðinni sem Jón sendi Albert Thura.

Blaðsíðufjöldi: 
278
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-199-4
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201830

Á mörkum mennskunnar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Jón Jónsson
Verð: 
4900

Sögur af sérkennilegu fólki hafa lengi heillað Íslendinga. Þar á meðal eru fjölbreyttar sagnir um fátækt förufólk sem flakkaði um landið fyrr á öldum. Hér er fjallað um þessar frásagnir og stöðu flakkara í samfélaginu fram á 20. öldina. Þeir voru umtalaður hópur, rækilega jaðarsettur og oft líkari þjóðtrúarverum en manneskjum í sögunum.

Hörmulegt atlæti Stuttu - Siggu í æsku, skringileg skemmtiatriði Halldórs Hómers, rifin klæði Jóhanns bera og uppreisnarseggurinn Sölvi Helgason koma öll við sögu.

Blaðsíðufjöldi: 
254
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-172-7
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201805

Heilnæmi jurta og hollusta matar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Margrét Þorvaldsdóttir og Sigmundur Guðbjarnason
Verð: 
6900

Hjónin Margret Þorvaldsdóttir og Sigmundur Guðbjarnason hafa löngum verið áhugasöm um þær forvarnir gegn sjúk- dómum sem finna má í náttúrunni. Í þessari bók hafa þau tekið saman margvíslegan fróðleik um slíka eiginleika jurta og ávaxta – Sigmundur frá sjónarhóli vísinda og Margret í ljósi sögunnar.

Í grænmeti og ávöxtum er að finna fjölmörg efni sem styrkja varnir líkamans gegn ýmsum sjúkdómum og geta gagnast í baráttunni við sýkla. Hér fjallar Sigmundur um þennan varnar- og lækningamátt og gefur góð ráð. Hann greinir einnig frá þeim hættum sem manninum stafar af hormónatruflandi efnum sem berast í líkamann með mat og snyrti- og hreinlætisvörum.

Margret fjallar annars vegar um uppruna og þróun læknis- fræðinnar á Vesturlöndum og hversu veglegan sess jurta- lækningar skipuðu lengst af innan hennar. Einnig skoðar hún gamlar íslenskar heimildir um jurtalækningar en þær gefa til kynna að menn hafi öldum saman búið yfir góðri þekkingu á nytjum náttúrunnar hér á landi.

Margret Þorvaldsdóttir starfaði lengi sem blaðamaður á Morgunblaðinu og skrifaði einkum um neytendamál, bæði neyslu- og heilsutengd, og var þar með vikulega dálka um „rétt dagsins“. Hún hefur áður gefið út tvær matreiðslubækur.

Sigmundur Guðbjarnason nam efnafræði við Tækniháskólann í München og stundaði vísindastörf við Læknaskóla Wayne State University í Detroit. Hann byggði upp nám í efnafræði við Háskóla Íslands og rannsóknir í efnafræði, matvælafræði og lífefnafræði við Raunvísindastofnun. Sig- mundur var rektor Háskóla Íslands 1985–1991. Því næst hóf hann rannsóknir á lækningajurtum og stofnaði sprotafyrirtækið SagaMedica árið 2000 ásamt öðrum.

Blaðsíðufjöldi: 
206
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-166-6
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201735

Grænlandsfarinn

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Vigfús Geirdal
Verð: 
4900

Vigfús Sigurðsson Grænlandsfari (1875–1950) varð nafnkunnur af þremur sögulegum Grænlandsleiðöngrum. Tvívegis var hann fylgdarmaður landkönnuða sem notuðu íslenska hesta á ferðum sínum um Grænlandsjökul. Í leiðangrinum 1912–1913 var farið þvert yfir Grænland og veturseta höfð á jökli. Komust leiðangursmenn naumlega lífs af úr þeirri svaðilför. Hinum síðari, 1930–1931, stýrði Alfreð Wegner, höfundur landrekikenningarinnar.

Sjálfur stóð Vigfús fyrir Gottuleiðangrinum 1929 sem farinn var til að fanga á Grænlandi vísi að íslenskum sauðnutastofni. Dóttursonur Grænlandsfarans og nafni, Vigfús Geirdal sagnfræðingur, bjó til útgáfu dagbækur afa síns úr Grænlandsferðunum þremur og önnur gögn þeim tengd.

Blaðsíðufjöldi: 
316
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-177-2
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201802

Sakir útkljáðar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Vilhelm Vilhelmsson
Verð: 
4900

Vinnuhjú strjúka úr vist sinni vegna sultar og illrar meðferðar. Hjón skilja sökum ósamlyndis og framhjáhalds. Nágrannar kíta um jarðamörk og hvalreka. Jarðeigandi kallar leiguliða sinn ábátt og hlýtur svívirðingar fyrir. Þetta er meðal þess efnis sem finna má í sáttabók Miðfjarðarumdæmis frá árunum 1799-1865. Bókin veitir merkilega innsýn í líf og hagi alþýðufólks á Íslandi á nítjándu öld. Þar birtast leiðir almennings til þess að leysa úr ágreiningsmálum og um leið halda friðinn í nærumhverfi sínu án þess að leita að náðir dómstóla.

Blaðsíðufjöldi: 
218
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-170-3
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201725

Frelsi, menning framför

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Úlfar Bragason
Verð: 
5900

Frelsi, menning framför fjallar hins vegar um allar þær heimildir sem Jón Halldórsson lét eftir sig: kvæði, greinar, dagbók, æviágrip, bréf og ljósmyndir og er auk þess reist á öðru sem tekist hefur að grafa upp um lífshlaup hans. Jón var meðal fyrstu Íslendinganna sem fluttu til Fyrirheitna landsins og bjó lengst af í Nebraska. Bókin gerir grein fyrir þeim hugmyndum sem vesturfaranir höfðu um Ameríku, þær forsendur sem Jón Halldórsson taldi sig hafa til frambúðar á Íslandi og væntingar sem hann hafði með því að létta heimdraganum. Fjallað er um bréfaskriftir Jóns, áhrif sem hann gæti hafa haft til þess að ættingjar hans og vinir fylgdu í kjölfar hans og samskipti hans við landa sína vestanhafs. Þá er rætt hvernig Jón Halldórsson mat lífshlaup sitt á gamals aldri, aðlögun hans að nýjum heimkynnum og viðhorf hans til gamla landsins.

Í bókinni Atriðum ævi minnar, sem kom út hjá Háskólaútgáfunni 2005, var birt úrval eftirlátinna bréfa, greina og ævisögubrot Jóns Halldórssonar (1838–1919) í stað þeirrar frásagnar sem hann ætlaði að rita um líf sitt eftir að hann fluttist frá Stóruvöllum í Bárðardal vestur um haf 1872. Textinn átti að vera eins konar (sjálfs)ævisaga í klippiformi.

Blaðsíðufjöldi: 
294
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-159-8
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201722

Pages

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is