Sagnfræði

Af hverju strái

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Árni Daníel Júlíusson
Verð: 
4900

Bókin fjallar um tímabil í Íslandssögunni sem fremur litla athygli hefur fengið. Viðfangsefni hennar eru af umhverfis- og félagssögulegum toga og skiptist bókin í fjóra hluta. Í fyrsta hlutanum er fjallað um viðhorf fræðasamfélagsins á 20. og 21. öld til umhverfis- og byggðasögu tímabilsins fyrir 1700, og bent á að frá því um 1930 hafi verið litið svo á að um 1100 hafi allir möguleikar til útþenslu landbúnaðar verið uppurnir. Þetta viðhorf sætti vaxandi gagnrýni eftir 1980 og bókin er ávöxtur af þeirri endurskoðun sem þá kom fram. Þrír síðari hlutar bókarinnar lýsa endurskoðun á hugmyndum um möguleika landbúnaðar á tímabilinu og bent er á  að til séu heimildir, einkum Íslenskt fornbréfasafn,sem sýni svo ekki verði um villst að eldra viðhorfið stenst ekki. Fyrst  er fjallað um byggð og fólksfjölda, aðallega frá 14. til 17. aldar. Þá er rætt  um landbúnaðarkerfi tímabilsins, áhrif þess á umhverfið og möguleika þess til vaxtar. Í lokahluta bókarinnar er bændasamfélagið sjálft tekið til skoðunar og staða þess í evrópsku samhengi, bæði með tilliti til lífskjara og landbúnaðarkerfis. Í heild dregur bókin upp nýja mynd af sambúð samfélags og náttúru á tímabilinu 1300–1700. Bókin er byggð á doktorsritgerð höfundar frá Kaupmannarháskóla og þeim viðbótarrannsóknum sem hann hefur gert á viðfangsefninu að loknu doktorsprófi.

 Dr. Árni Daníel Júlíusson hefur frá 1987 starfað sem sagnfræðingur við ritstörf, rannsóknir og kennslu. Hann er meðlimur ReykjavíkurAkademíunnar og starfar sem sérfræðingur við Hugvísindadeild Háskóla Íslands.

Blaðsíðufjöldi: 
298
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-201-4
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201837
Stofnanir: 
0

Safn til íslenskrar bókmenntasögu

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Guðrún Ingólfsdóttir og Þórunn Sigurðardóttir
Verð: 
4500

Safn til íslenskrar bókmenntasögu er eftir Jón Ólafsson úr Grunnavík (1705−1779), fræðimann í Kaupmannahöfn. Jón ólst upp frá sjö ára aldri í Víðidalstungu í Húnaþingi hjá hjónunum Páli Vídalín lögmanni og Þorbjörgu Magnúsdóttur úr Vigur. Liðlega tvítugur að aldri fór hann til Kaupmannahafnar til að gerast skrifari Árna Magnússonar prófessors og handritasafnara. Meðfram starfi sínu hjá Árna stundaði Jón nám í guðfræði og lauk prófi vorið 1731. Hann starfaði þó alla tíð sem skrifari og fræðimaður, lengstum sem styrkþegi Árnanefndar, en dvaldi í nokkur ár á Íslandi um miðbik 18. aldar. Bókmenntasagan er eitt af ótalmörgum ritverkum Jóns sem varðveist hafa í handritum, en aðeins fáein hafa verið gefin út á prenti, flest þeirra á vegum félagsins Góðvinir Grunnavíkur-Jóns síðastliðna tvo áratugi eða svo.

Handritið er 205 blöð, nýlega tölusett með blýanti. Mörg laus blöð, seðlar og smápésar með viðbótum Jóns eru inni á milli og tölusett í samfellu við upprunalega handritið. Þá eru ókjör af utanmálsgreinum í handritinu sem höfundur hefur bætt við síðar. Með handritinu liggja auk þess ýmis fylgiskjöl, m.a. eiginhandarrit Steins Jónssonar biskups að sjálfsævisögu sinni og stutt uppkast Jóns Ólafssonar að bókmenntasögunni sem Jón Helgason gerir ráð fyrir að sé uppkast að dönsku ritsmíðinni sem Jón sendi Albert Thura.

Blaðsíðufjöldi: 
278
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-199-4
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201830
0

Á mörkum mennskunnar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Jón Jónsson
Verð: 
4900

Sögur af sérkennilegu fólki hafa lengi heillað Íslendinga. Þar á meðal eru fjölbreyttar sagnir um fátækt förufólk sem flakkaði um landið fyrr á öldum. Hér er fjallað um þessar frásagnir og stöðu flakkara í samfélaginu fram á 20. öldina. Þeir voru umtalaður hópur, rækilega jaðarsettur og oft líkari þjóðtrúarverum en manneskjum í sögunum.

Hörmulegt atlæti Stuttu - Siggu í æsku, skringileg skemmtiatriði Halldórs Hómers, rifin klæði Jóhanns bera og uppreisnarseggurinn Sölvi Helgason koma öll við sögu.

Blaðsíðufjöldi: 
254
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-172-7
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201805
0

Heilnæmi jurta og hollusta matar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Margrét Þorvaldsdóttir og Sigmundur Guðbjarnason
Verð: 
6900

Hjónin Margret Þorvaldsdóttir og Sigmundur Guðbjarnason hafa löngum verið áhugasöm um þær forvarnir gegn sjúk- dómum sem finna má í náttúrunni. Í þessari bók hafa þau tekið saman margvíslegan fróðleik um slíka eiginleika jurta og ávaxta – Sigmundur frá sjónarhóli vísinda og Margret í ljósi sögunnar.

Í grænmeti og ávöxtum er að finna fjölmörg efni sem styrkja varnir líkamans gegn ýmsum sjúkdómum og geta gagnast í baráttunni við sýkla. Hér fjallar Sigmundur um þennan varnar- og lækningamátt og gefur góð ráð. Hann greinir einnig frá þeim hættum sem manninum stafar af hormónatruflandi efnum sem berast í líkamann með mat og snyrti- og hreinlætisvörum.

Margret fjallar annars vegar um uppruna og þróun læknis- fræðinnar á Vesturlöndum og hversu veglegan sess jurta- lækningar skipuðu lengst af innan hennar. Einnig skoðar hún gamlar íslenskar heimildir um jurtalækningar en þær gefa til kynna að menn hafi öldum saman búið yfir góðri þekkingu á nytjum náttúrunnar hér á landi.

Margret Þorvaldsdóttir starfaði lengi sem blaðamaður á Morgunblaðinu og skrifaði einkum um neytendamál, bæði neyslu- og heilsutengd, og var þar með vikulega dálka um „rétt dagsins“. Hún hefur áður gefið út tvær matreiðslubækur.

Sigmundur Guðbjarnason nam efnafræði við Tækniháskólann í München og stundaði vísindastörf við Læknaskóla Wayne State University í Detroit. Hann byggði upp nám í efnafræði við Háskóla Íslands og rannsóknir í efnafræði, matvælafræði og lífefnafræði við Raunvísindastofnun. Sig- mundur var rektor Háskóla Íslands 1985–1991. Því næst hóf hann rannsóknir á lækningajurtum og stofnaði sprotafyrirtækið SagaMedica árið 2000 ásamt öðrum.

Blaðsíðufjöldi: 
206
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-166-6
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201735
0

Grænlandsfarinn

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Vigfús Geirdal
Verð: 
4900

Vigfús Sigurðsson Grænlandsfari (1875–1950) varð nafnkunnur af þremur sögulegum Grænlandsleiðöngrum. Tvívegis var hann fylgdarmaður landkönnuða sem notuðu íslenska hesta á ferðum sínum um Grænlandsjökul. Í leiðangrinum 1912–1913 var farið þvert yfir Grænland og veturseta höfð á jökli. Komust leiðangursmenn naumlega lífs af úr þeirri svaðilför. Hinum síðari, 1930–1931, stýrði Alfreð Wegner, höfundur landrekikenningarinnar.

Sjálfur stóð Vigfús fyrir Gottuleiðangrinum 1929 sem farinn var til að fanga á Grænlandi vísi að íslenskum sauðnutastofni. Dóttursonur Grænlandsfarans og nafni, Vigfús Geirdal sagnfræðingur, bjó til útgáfu dagbækur afa síns úr Grænlandsferðunum þremur og önnur gögn þeim tengd.

Blaðsíðufjöldi: 
316
Útgáfuár: 
2018
ISBN: 
978-9935-23-177-2
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201802
0

Sakir útkljáðar

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Vilhelm Vilhelmsson
Verð: 
4900

Vinnuhjú strjúka úr vist sinni vegna sultar og illrar meðferðar. Hjón skilja sökum ósamlyndis og framhjáhalds. Nágrannar kíta um jarðamörk og hvalreka. Jarðeigandi kallar leiguliða sinn ábátt og hlýtur svívirðingar fyrir. Þetta er meðal þess efnis sem finna má í sáttabók Miðfjarðarumdæmis frá árunum 1799-1865. Bókin veitir merkilega innsýn í líf og hagi alþýðufólks á Íslandi á nítjándu öld. Þar birtast leiðir almennings til þess að leysa úr ágreiningsmálum og um leið halda friðinn í nærumhverfi sínu án þess að leita að náðir dómstóla.

Blaðsíðufjöldi: 
218
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-170-3
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201725
0

Frelsi, menning framför

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Úlfar Bragason
Verð: 
5900

Frelsi, menning framför fjallar hins vegar um allar þær heimildir sem Jón Halldórsson lét eftir sig: kvæði, greinar, dagbók, æviágrip, bréf og ljósmyndir og er auk þess reist á öðru sem tekist hefur að grafa upp um lífshlaup hans. Jón var meðal fyrstu Íslendinganna sem fluttu til Fyrirheitna landsins og bjó lengst af í Nebraska. Bókin gerir grein fyrir þeim hugmyndum sem vesturfaranir höfðu um Ameríku, þær forsendur sem Jón Halldórsson taldi sig hafa til frambúðar á Íslandi og væntingar sem hann hafði með því að létta heimdraganum. Fjallað er um bréfaskriftir Jóns, áhrif sem hann gæti hafa haft til þess að ættingjar hans og vinir fylgdu í kjölfar hans og samskipti hans við landa sína vestanhafs. Þá er rætt hvernig Jón Halldórsson mat lífshlaup sitt á gamals aldri, aðlögun hans að nýjum heimkynnum og viðhorf hans til gamla landsins.

Í bókinni Atriðum ævi minnar, sem kom út hjá Háskólaútgáfunni 2005, var birt úrval eftirlátinna bréfa, greina og ævisögubrot Jóns Halldórssonar (1838–1919) í stað þeirrar frásagnar sem hann ætlaði að rita um líf sitt eftir að hann fluttist frá Stóruvöllum í Bárðardal vestur um haf 1872. Textinn átti að vera eins konar (sjálfs)ævisaga í klippiformi.

Blaðsíðufjöldi: 
294
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-159-8
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201722
0

Örlagasaga Eyfirðings

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Heimir Pálsson
Verð: 
6500

Hann hét Jón Jónsson og var á leið til Kaupmannahafnar árið 1658 en það var stríð og hann var færður til hafnar í Gautaborg. Þaðan var hann sendur í skóla Pers Brahes í Visingsey og kom aldrei aftur til Íslands. Eftir skólavistina kallaði hann sig Jonas Rugman og árið 1662 lá leið hans til Uppsala þar sem hann varð fyrsti íslenski stúdentinn og ómetanlegur aðstoðarmaður lærdómsmanna sem þurftu á íslenskum heimildum að halda.

Sagan fór um hann heldur ómildum höndum, hann var sagður drykkfelldur, kvensamur, óáreiðanlegur og fákunnandi. Árið 1664 var hann einn þeirra sem gáfu út fyrstu íslensku fornsöguna og þá með þýðingu á sænsku og 1670 þýddi hann á sænsku stytta gerð af Heimskringlu, Sverris sögu og Skáldatal. Án afrita hans af Háttalykli Rögnvaldar Kala og Halls Þórarinssonar vissum við ekkert um texta þess einstaka kvæðis. Nýlega hefur verið bent á að hann skrifaði eina eintakið sem þekkt er af merkilegu erfiljóði eftir Hallgrím Pétursson.

Heimir Pálsson hefur undanfarin ár reynt að grafast fyrir um lífshlaup Jonasar Rugmans og leggja mat á verk hans. Hann lítur á verk sitt sem málsvörn menningaröreiga.

 
 
Blaðsíðufjöldi: 
252
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-151-2
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201708
0

Konan kemur við sögu

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Svanhildur María Gunnarsdóttir og Þórður Ingi Guðjónsson
Verð: 
5900

Í bókinni Konan kemur við sögu eru birtir 52 fróðlegir og alþýðlegir pistlar sem allir fjalla á einn eða annan hátt um konur og kvenmenningu í aldanna rás.

Í pistlunum má til að mynda lesa um kvæða- og sagnakonur, skáldkonur og konur í bókmenntum og þjóðlífi fyrr og síðar, örnefni, nýyrði, tökuorð, íðorð, kenningar í skáldskap, orðabókagerð og handrit í eigu kvenna eða handrit skrifuð af konum – og er þá ekki allt upp talið.

Höfundarnir eru núverandi og fyrrverandi starfsmenn Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum auk gestafræðimanna og góðvina stofnunarinnar. Með pistlaröðinni vildi Árnastofnun leggja sitt af mörkum í tilefni aldarafmælis kosningaréttar kvenna á Íslandi árið 2015.

Fjöldi mynda prýðir bókina en nokkrar þeirra hafa ekki áður birst á prenti svo að vitað sé.

Blaðsíðufjöldi: 
192
Útgáfuár: 
2016
ISBN: 
978-9979-654-35-3
Útgáfuform: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201642
0

Childhood, Youth and Upbringing in the Age of Absolutism

Höfundur/-ar/Ritstjóri/-ar: 
Loftur Guttormsson
Verð: 
3900

This book was originally published by the Institute of History in 1983. Entitled Bernska, ungdómur og uppeldi á einveldisöld. Tilraun til félagslegrar og lýðfræðilegrar greiningar, now translated into English by Keneva Kunz. This pioneering work introduced Icelandic readers to the theories of Philippe Ariés and other international family historians. Here Guttormsson uses Icelandic sources to study the history of childhood, youth and upbringing in 18th century Iceland, placing them in an international perspective.

Blaðsíðufjöldi: 
326
Útgáfuár: 
2017
ISBN: 
978-9935-23-146-8
Útgáfuform: 
Efnisorð: 
Tungumál: 
Verknúmer: 
U201641
Stofnanir: 
0

Pages

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is