Hér á eftir er gerð grein fyrir skipulagi og forsendum þeirrar ritrýni og
ritstjórnar sem fer fram á vegum Háskólaútgáfunnar. Einnig koma fram
upplýsingar um vinnsluferlið frá handriti til bókar. Annars vegar er miðað við
handrit sem kemur beint frá höfundi, en hins vegar greinasafn sem kennari við
skólann ritstýrir eða er á vegum rannsóknastofnunar við skólann sem í samráði
við Háskólaútgáfuna ræður fræðimann til að sinna ritstjórn verksins. Safn
greina eftir einn höfund fellur undir annan hvorn flokkinn, í samræmi við
tilurð og tilhögun verksins. Þýtt bókarverk með fræðilegu ítarefni (t.d.
inngangi), sem kemur til ritrýni, fellur einnig undir annan hvorn flokkinn,
allt eftir því um hvers konar verk er að ræða.

Leiðbeiningum um frágang handrita (sem birtar eru annars staðar hér á síðunni skal fylgt eins
nákvæmlega og kostur er). Það auðveldar alla vinnu ritstjóra og umbrotsfólks og
stuðlar að því að stytta vinnsluferlið. Jafnframt tryggir það ákveðinn
heildarsvip á fræðiritum útgáfunnar. Ef eitthvað er óljóst í
þessari lýsingu munu starfsmenn Háskólaútgáfunnar fúslega veita nánari
upplýsingar.

Markmið ritrýni og ritstjórnar hjá Háskólaútgáfunni er að tryggja að fullnægt sé
alþjóðlegum kröfum um gæði og nýnæmi þeirrar þekkingar sem fram er sett. Kröfurnar
varða innihald, vísindaleg vinnubrögð og framsetningu. Þessum kröfum verður
fylgt eftir með markvissri ritstjórn ef handrit er samþykkt til útgáfu.
Meginþættir ritrýni og ritstjórnar felast í þremur þáttum:*

1. Gæðamat á heildarefni, fræðilegu framlagi og framsetningu.

2. Tillögur um endurbætur á inntaki og almennri framsetningu þar sem því er
að skipta.

3. Ábendingar og tillögur um lagfæringar á einstökum málsgreinum og
setningum, orðalagi og allri textameðferð.

1) Handrit frá höfundi: Handriti er skilað til Háskólaútgáfu sem tekur það til forskoðunar.
Handriti skal fylgja útfyllt upplýsingaeyðublað (sjá til vinstri hér á síðunni)
um höfundinn þar sem einnig er gerð stuttlega grein fyrir efnistökum
handritsins. Að forskoðun lokinni er handrit sent ritnefnd sem gefur umsögn, en
hún er skipuð þremur aðilum sem Háskólaútgáfa (2) og Vísindasvið (1) tilnefna.
Sé handrit talið uppfylla skilyrði til ritrýni tilnefnir ritnefnd
Háskólaútgáfunnar óháðan fræðiritstjóra útgáfunnar af viðkomandi fræðasviði sem ásamt ritnefnd velur verkinu tvo ritrýnendur sem kanna hvort handritið
fullnægi þeim kröfum um fræðilegt gildi og framlag, ásamt framsetningu og
frágangi, sem lýst er í leiðbeiningum útgáfunnar.

Tilnefndir ritrýnendur gefa umsögn um handritið, leggja til hvort það skuli samþykkt til
útgáfu eða því hafnað – eða koma því á framfæri að þeir telji handritið
útgáfuhæft að gefnum ákveðnum breytingum. Umsögnin byggist m.a. á rökstuðningi
í stuttu máli og, ef við á, almennum tillögum um lagfæringar og úrbætur.
Niðurstöður ritrýnenda, ásamt mati ritnefndarinnar, eru síðan kynntar
höfundi. 

Fræðslustjóri liðsinnir höfundi við frágang verksins ásamt fastaritstjóra Háskólaútgáfunnar.
Ritstjórarnir gera frekari tillögur um lagfæringar og endurbætur ef þurfa
þykir. Er höfundur skilar lagfærðu handriti metur ritnefnd hvort settu markmiði
með ritrýni og ritstjórn bókarinnar hafi verið náð. 

Ritstjórar bókar verða tilgreindir á titilsíðu og þess getið, t.a.m. á baksíðu bókarkápu,
hver staða höfundar er við Háskóla Íslands, s.b. samþykkt háskólaráðs frá 8.
maí 2008 (það á einnig við um þýðendur og höfunda fræðilegra formála). Nafn
fræðiritstjóra útgáfunnar er tilgreint á kreditsíðu.

2) Handrit greinasafna: Þegar
forsvarsmenn rannsóknastofnunar við HÍ ráðgera útgáfu greinasafns skal haft
samráð við Háskólaútgáfuna um ráðningu ritstjóra sem er sérfróður um

hlutaðeigandi viðfangsefni. Ráðgeri kennari við skólann eða aðrir
akademískir starfsmenn að beita sér fyrir og
 ritstýra greinasafni, án
aðkomu rannsóknastofnunar, skal hann sömuleiðis hafa
 samráð við
Háskólaútgáfuna áður en verkið kemst á rekspöl. Handriti er skilað 
til
Háskólaútgáfu sem tekur það til forskoðunar. Handriti skal fylgja útfyllt

upplýsingaeyðublað (sjá til vinstri hér á síðunni) þar sem einnig er gerð
 stuttlega
grein fyrir efnistökum handritsins. Að forskoðun lokinni er handrit
 sent
ritnefnd sem gefur umsögn, en hún er skipuð þremur aðilum sem
 Háskólaútgáfan
(2) og Vísindasvið (1) tilnefna. 

Greinasöfn eru ekki tekin til skoðunar
af ritnefnd fyrr en allar greinar hafa borist og 
ritstjóri hefur farið
rækilega yfir allt handritið.(Sjá nánar: http://haskolautgafan.hi.is/leidbeining_um_fragang_handrita)

Sé handrit talið uppfylla skilyrði til
ritrýningar tilnefnir ritnefnd Háskólaútgáfunnar óháðan fræðiritstjóra
útgáfunnar af viðkomandi fræðasviði sem ásamt ritnefnd velur verkinu tvo
ritrýnendur sem kanna hvort handritið fullnægi þeim kröfum um
fræðilegt 
gildi og framlag, ásamt framsetningu og frágangi, sem lýst er í
leiðbeiningum 
útgáfunnar. Við vinnslu greinasafna skal þannig skilið með
skýrum hætti milli
 ritstjóra bókarinnar og umsjónar með ritrýni
greinanna. Ritstjóri bókar getur þó lagt verkinu lið við þessa vinnu í
samráði við ritnefnd.

Tilnefndir ritrýnendur gefa umsögn um
handritið, leggja til hvort það skuli samþykkt til
 útgáfu eða því hafnað – eða
koma á framfæri að þeir telji handritið útgáfuhæft
 að gefnum ákveðnum
breytingum. Umsögnin byggist m.a. á rökstuðningi í stuttu
 máli og, ef við á,
almennum tillögum um lagfæringar og úrbætur. Niðurstöður 
ritrýnenda, ásamt
mati ritnefndarinnar allrar, eru síðan kynntar ritstjóra. Sé
 verkið samþykkt
til útgáfu vinnur ritstjóri bókarinnar áfram að frágangi þess í
 samræmi við
athugasemdir ritrýnenda og í samráði við ritnefndina, textaritstjóra

útgáfunnar og fræðiritstjóra hennar. Eigi
ritstjóri bókarinnar sjálfur
 fræðilega ritsmíð í verkinu skal ritnefndin
fylgja sérstaklega eftir
 athugasemdum um hana. Er ritstjóri skilar
lagfærðu handriti metur ritnefnd
 hvort settu markmiði með ritrýni og ritstjórn
bókarinnar hafi verið náð.

Ritnefnd áskilur sér rétt til að hafna handritum eftir
forskoðun og á öllum vinnslustigum. Handrit má þó leggja fram á ný að teknu
tilliti til athugasemda er fram koma í forskoðun.

Öllum ritsmíðum sem fara í gegnum framangreint ritrýni- og ritstjórnarferli þarf að fylgja útdráttur („abstract“) og á það jafnt við um bækur sem einstakar greinar í
greinasöfnum. Ritum á íslensku skal fylgja útdráttur á ensku en ritum á ensku
skal fylgja útdráttur á íslensku. Ritum á öðrum tungumálum (t.d.
Norðurlandamálunum) skulu fylgja útdrættir bæði á íslensku og ensku. 

Handriti skulu einnig fylgja 5 lykilorð til skráningar í gagnabanka sem
nýtast m.a. við netleit.